Ja, in de meeste gevallen heb je een omgevingsvergunning nodig om een tiny house te plaatsen in België. Er bestaat geen specifieke tiny house wetgeving — je tiny house valt onder de bestaande regels voor ruimtelijke ordening en stedenbouw. De regelgeving verschilt per gewest (Vlaanderen, Wallonië, Brussel) en zelfs per gemeente.
Belangrijkste inzichten
- Een omgevingsvergunning is bijna altijd verplicht als je een tiny house wilt bewonen
- De regels verschillen per gewest en per gemeente
- In Vlaanderen geldt een minimale netto-vloeroppervlakte van 18 m² voor zelfstandige woningen
- Een tiny house als zorgwoning kan onder een vereenvoudigd regime vallen
- De aanvraagprocedure duurt gemiddeld 30 tot 120 dagen
Welke vergunning heb je nodig voor een tiny house?
In België wordt een tiny house beschouwd als een constructie in de zin van de stedenbouwwetgeving. Dat betekent dat je voor het plaatsen, bouwen of gebruiken ervan doorgaans een omgevingsvergunning nodig hebt.
Dit geldt zowel voor:
- Tiny houses op vaste funderingen (modulair)
- Tiny houses op wielen die permanent op één plek staan
- Tiny houses die dienen als hoofdverblijfplaats
Enkel als je tiny house puur recreatief wordt gebruikt en aan bepaalde voorwaarden voldoet, kan er een uitzondering gelden — maar dat verschilt sterk per gemeente.
Regelgeving per gewest
Vlaanderen
In Vlaanderen is de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO) van toepassing. De belangrijkste punten:
- Een omgevingsvergunning is verplicht voor het plaatsen van een tiny house
- De netto-vloeroppervlakte moet minimaal 18 m² bedragen voor een zelfstandige woning (Vlaamse Codex Wonen)
- Je tiny house moet voldoen aan de EPB-eisen (energieprestatie) voor nieuwbouw
- De gemeente beoordeelt of het bestemmingsplan tiny houses toelaat op jouw perceel
- In woongebied is de kans het grootst op een positieve beoordeling
- In agrarisch of natuurgebied is het plaatsen van een woning doorgaans niet toegestaan
Uitzonderingen in Vlaanderen
- Zorgwoning: Sinds 2021 bestaat er een duidelijk kader voor zorgunits. Een tiny house kan dienen als zorgwoning als het aan de voorwaarden voldoet. In veel gevallen volstaat dan een melding in plaats van een volledige vergunningsaanvraag.
- Tijdelijke constructies: Voor constructies die maximaal 90 dagen blijven staan, kan een versoepelde regeling gelden.
Wallonië
In Wallonië gelden de regels van het Code du Développement Territorial (CoDT):
- Een permis d’urbanisme is vereist voor het plaatsen van een tiny house
- De regels zijn over het algemeen vergelijkbaar met Vlaanderen, maar de procedures verlopen via de Waalse gemeenten
- Tiny houses in het kader van habitat léger (licht wonen) krijgen steeds meer aandacht in het Waalse beleid
- Het concept zone d’habitat is bepalend voor de mogelijkheden
Brussel
In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest:
- Er is geen specifiek wettelijk kader voor tiny houses
- De Brusselse Codex voor Ruimtelijke Ordening stelt oppervlakte- en hoogtevereisten die moeilijk compatibel zijn met de meeste tiny houses
- De mogelijkheden zijn in Brussel het meest beperkt vanwege de hoge bevolkingsdichtheid en strikte ruimtelijke ordening
Hoe vraag je een omgevingsvergunning aan?
Het aanvraagproces verloopt in de meeste gevallen als volgt:
Stap 1: Informeer bij je gemeente
Neem contact op met de dienst Stedenbouw van je gemeente. Zij kunnen je vertellen of het bestemmingsplan van je perceel een tiny house toelaat en welke specifieke regels gelden.
Stap 2: Bereid je dossier voor
Een vergunningsaanvraag omvat doorgaans:
- Inplantingsplan van het perceel
- Bouwplannen (grondplan, gevels, doorsneden)
- Technische specificaties van de tiny house
- EPB-verslaggeving (voor nieuwbouw in Vlaanderen)
- Foto’s van de bestaande situatie
Stap 3: Dien je aanvraag in
In Vlaanderen dien je de aanvraag in via het Omgevingsloket (digitaal platform). In Wallonië en Brussel verloopt dit via de respectieve gemeentelijke diensten.
Stap 4: Openbaar onderzoek
Afhankelijk van de aard van je aanvraag kan er een openbaar onderzoek volgen, waarbij buren en andere belanghebbenden bezwaar kunnen maken.
Stap 5: Beslissing
De gemeente neemt een beslissing, doorgaans binnen 30 tot 120 dagen na indiening. Bij een goedkeuring ontvang je de vergunning en kan je starten met de plaatsing.
Veelgestelde vragen
Mag je een tiny house plaatsen in je tuin?
Dat hangt af van het bestemmingsplan en de gemeentelijke voorschriften. In veel gevallen is het mogelijk om een tiny house als bijgebouw of zorgwoning in je tuin te plaatsen, mits je aan de voorwaarden voldoet. Informeer altijd eerst bij je gemeente.
Kan een tiny house op landbouwgrond?
In principe niet. Landbouwgrond is bestemd voor agrarische activiteiten en het plaatsen van een woning is daar doorgaans niet toegestaan. Er zijn zeer beperkte uitzonderingen, bijvoorbeeld voor landbouwers die op hun bedrijf willen wonen.
Hoe zit het met tiny houses op campings of vakantieparken?
Tiny houses op campings of vakantieparken vallen onder het regime voor recreatieve verblijven. De regels hiervoor zijn soepeler, maar je mag er in de meeste gevallen niet permanent wonen.
Wat als mijn gemeente de vergunning weigert?
Je kunt beroep aantekenen bij de Deputatie (Vlaanderen) of de functioneel bevoegde overheid (Wallonië/Brussel). Het is raadzaam om hiervoor juridisch advies in te winnen.
De regelgeving rond tiny houses evolueert voortdurend. Bij Tiny House Heavens helpen we je graag bij het navigeren door het vergunningsproces. Onze modulaire tiny houses zijn ontworpen om te voldoen aan de geldende bouwvoorschriften. Neem contact met ons op voor persoonlijk advies over jouw project.